ගැහැනු වෙස් ගත් සයිබර් හොරු සහ දේශපාලන මඩ බලකායන්: ජනපති අනුර ගේ සිට මොරටුව දේශපාලකයින් දක්වා අසත්‍යය පැතිරවීමේ හීනමානයක ?

අද වන විට ෆේස්බුක් යනු මිනිසුන් සම්බන්ධ කරන වේදිකාවක් නොව, ඔවුන් රවಟන, බිය ගන්වන සහ එකිනෙකාට කොටවන තැනක් බවට පත්ව තිබේ. රටේ ඉහළම දේශපාලන නායකත්වයේ සිට මොරටුවේ සාමාන්‍ය වැසියන් දක්වා බොහෝ දෙනෙක් මෙම ව්‍යාජ ගිණුම් (Fake Accounts) උගුලට හසුවී ඇත.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ පවුල් ජීවිතය ඉලක්ක කර දියත් වන අසභ්‍ය මඩ ප්‍රචාර සහ මොරටුව කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන “කාන්තා වෙස් ගත්” සයිබර් බ්ලැක්මේල් ජාවාරම් පිටුපස ඇත්තේ එකම කුප්‍රකට මානසිකත්වයකි.

එය සැබවින්ම මෙදා ප්‍රසිද්ධ වී ඇති හීන මානයකි ….

මෙම ප්‍රහාර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන්ට පමණක් නොව මෑතදී මෝදර ප්‍රදේශයේ කුලී වැඩ කරන්නෙකුට පවා එරෙහිව දැඩි අසත්‍ය චෝදනා එල්ල කිරීමෙන් පුරෝගාමියාට පසක් වූ අතර ෆේස්බුක් ඒ පිළීබදව කිසිදු පියවරක් නොගත් බවද සටහන් කල යුත්තේ මෙවැනි දේ පිළීබඳව දැන් ප්‍රාදේශීය ලෙසින්ද නීතිය ක්‍රියාත්මක කල යුතු තරමටම මෙම තත්වය බලරපතලව ඇති නිසාය

1. දේශපාලන මඩ ප්‍රහාර සහ මොරටුවේ දේශපාලකයින් මූලික බ්ලැක්මේල් උගුල

දේශපාලන මඩ ප්‍රහාර: ජනාධිපතිවරයා තම පෞද්ගලික ජීවිතය රහසිගතව තබා ගැනීමට උත්සාහ කළද, දේශපාලන මඩ බලකායන් (Troll Farms) ඔහුගේ බිරිඳ සහ පවුල සම්බන්ධයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ගොතන ලද අසත්‍ය තොරතුරු සමාජගත කරති.
මොරටුවේ බ්ලැක්මේල් ජාවාරම: මොරටු ප්‍රදේශයේදී සිදුවන්නේ ද එම දේශපාලකයින් අරමුණු කර ලස්සන තරුණියන්ගේ පින්තූර දැමූ ව්‍යාජ ගිණුම් මඟින් විශේෂයෙන් දේශපාලනයේ නිරත පුද්ගලයන්ව වීඩියෝ ඇමතුම් හෝ චැට් හරහා කොටු කර, පසුව මුදල් ඉල්ලා බ්ලැක්මේල් කිරීමයි.

දේශපාලනිකව ප්‍රතිවාදීන් වට්ටන්නත්, සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගෙන් සල්ලි කඩන්නත් එකම ක්‍රමයක් වන මෙම “ෆේක්” ගිණුම් බහුලව යොදා ගැනේ. විශේෂයේන මෙම ගිණුම් විරුද්ධ දේශපාලනයේ නියැලෙන්නන් විසින් උපදෙස් දෙමින් පවත්වාගෙන යනු ලබනා අතර මේ වන විට ඒ පිළිබඳව නීති මගින් කටයුතු කිරීමට මෙම ප්‍රහාරයන්ට ගොදුරු වූවෝ පියවර ගනිමින් සිටිනා බවටද පුරෝගාමියාට විශ්වාස කටයුතු ආරංචි මගින් තොරතුරු ලැබී තිබෙයි .

2. මෙම ව්‍යාජ ප්‍රචාරකයන්ගේ හීන දීන මානසිකත්වය

අනන්‍යතාව වසාගෙන අනුන්ගේ ජීවිත විනාශ කරමින් සතුටු වන පුද්ගලයන්ගේ මානසිකත්වයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ දෙකක් දැකිය හැකිය:

හීනමානය සහ සමාජ විරෝධී පෞරුෂය: සැබෑ සමාජයේදී කිසිවෙකු ඉදිරියේ කෙළින් කතා කිරීමට නොහැකි, සමාජයෙන් ප්‍රතික්ෂේප වූ අය අන්තර්ජාලය පිටුපස සැඟවී තමන් ශ්‍රේෂ්ඨයන් යැයි සිතති.
පහසුවෙන් මුදල් ඉපැයීමේ කෑදරකම: කිසිදු මහන්සියකින් තොරව, අනුන් බ්ලැක්මේල් කරමින් හෝ දේශපාලන පක්ෂවලින් මුදල් ලබා ගනිමින් චරිත ඝාතනය කිරීමට තරම් මොවුන් සදාචාර විරෝධී සහ අලසයෝ වෙති.

3. IP ලිපින හරහා වැරදිකරුවන් අල්ලා ගැනීම

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ විදෙස් රටවල සිට හෝ VPN භාවිත කරමින් ව්‍යාජ ගිණුම් ක්‍රියාත්මක කළ විට කිසි දිනක අහුවෙන්නේ නැති බවයි. නමුත් තාක්ෂණයට අනුව එය වැරදියි:

අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වන සෑම උපාංගයකටම අනන්‍ය IP ලිපිනයක් (හරියටම නිවසක ලිපිනයක් වැනි) හිමිවේ.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) සයිබර් අපරාධ අංශයට අධිකරණ නියෝග හරහා Meta (ෆේස්බුක්) ආයතනය සමඟ සම්බන්ධ වී අදාළ ගිණුම ලොග් වූ සැබෑ IP දත්ත ලබාගත හැකිය.
එබැවින් සයිබර් අවකාශයේ සදාකාලිකව සැඟවී සිටීම අසීරුය.
මේ පිළිබඳව එසේ පරික්ෂ නොකොටද සමාන්‍ය අයෙකුටද එම IP සෙයා ගැනීමට තරම් මෙවලම් ද දැන් වෙබ් අවකාශයේම පවතී .

4. ෆේස්බුක් “පල රහිත” මඩ වගුරක් වී ඇත්තේ ඇයි?

සත්‍ය සහ අසත්‍ය වෙන්කර හඳුනාගත නොහැකි තරමට ෆේස්බුක් අවකාශය පිරිහී ඇත.

කෙනෙකු සාක්ෂි සහිතව සත්‍යයක් පැවසුවද, ව්‍යාජ ගිණුම් සිය ගණනක් පැමිණ එය මඩක් ලෙස හංවඩු ගසා යටපත් කරයි.
සම්පූර්ණ අසත්‍ය තොරතුරු මෙම ගිණුම් හරහා බෙදාහදා ගනිමින් එය සත්‍යයක් ලෙස සමාජගත කරයි.
මේ නිසා සාමාන්‍ය ජනතාව ෆේස්බුක් තොරතුරු විශ්වාස කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හැර දමා ඇත.
එසේම මෑතදී මීටා ආයතනයද සෘජුවම මෙවන් ක්‍රියා තුලින් මුදල් ඉපැයූ බවට වූ චෝදනාවකට ලක්වී දඩ ගැසුම් කෑමෙන්ම මෙම ෆේස්බුක් තොරතුරු විශ්වාස නොකිරීමේ ප්‍රවණතාවය බොහෝ වැඩිවී තිබෙයි .

සයිබර් බ්ලැක්මේල් හෝ ව්‍යාජ ගිණුම් ප්‍රහාරයකට ලක්වුවහොත් පැමිණිලි කරන්නේ කෙසේද?

ඔබ හෝ ඔබේ හිතවතෙකු එවැනි උගුලකට හසුවුවහොත්, බිය නොවී වහාම පහත රාජ්‍ය ආයතන වෙත සාක්ෂි (Screenshots, Links, Phone numbers) සහිතව පැමිණිලි කරන්න:

1. පොලිස් සයිබර් අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (CCID – CID)

දුරකථන අංක: 011 232 6231 / 011 232 0141 සිට 0145 දක්වා
ඊමේල්: dir.ccid@police.lk / ccid@police.lk
විමසීම්: කොළඹ 01, කොටුව පිහිටි CID මූලස්ථානය වෙත ගොස් ලිඛිතව හෝ ඊමේල් මඟින් පැමිණිලි කළ හැකිය.

2. ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (SLCERT)

දුරකථන අංක: 011 269 1692 / 011 205 5539
ඊමේල්: report@cert.gov.lk
වෙබ් අඩවිය: www.cert.gov.lk (සෘජුවම පැමිණිලි ඇතුළත් කළ හැක)

3. ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව (TRCSL)

ක්ෂණික ඇමතුම් අංකය: 1900
ඊමේල්: cco@trc.gov.lk

වැදගත් උපදෙස්:

සාක්ෂි සුරකින්න: ව්‍යාජ ගිණුමේ Profile Link එක, ලැබුණු මැසේජ් සහ මුදල් ඉල්ලූ ආකාරය දැක්վෙන Screenshots කිසිවිටෙක මකා නොදමා සුරක්ෂිතව තබා ගන්න.
මුදල් ලබා දීමෙන් වළකින්න: බ්ලැක්මේල්කරුවන්ට පළමු වරට මුදල් ලබා දුනහොත් ඔවුන් දිගින් දිගටම කප්පම් ඉල්ලනු ඇත. එබැවින් කිසිම විටක මුදල් නොදී වහාම නීතියේ පිහිට පතන්න.