ලංකාවේ බහුතරයක් පුරවැසියන් ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු “ඡන්දය දීම පමණක්ම” යැයි සිතීම, ලාංකීය දේශපාලකයින්ට තමන්ගේ මඩි තර කර ගැනීමට ලැබුණු හොඳම අවස්ථාවක් වී තිබේ. පුරවැසියාගේ මෙම පටු සිතුවිල්ල උපයෝගී කරගනිමින් දේශපාලකයින් මහජනතාව රවටන ප්රධාන උපක්රම කිහිපයකි:
පංචවාර්ෂික රඟපෑම (The 5-Year Performance): ප්රජාතන්ත්රවාදය ඡන්දයට සීමා වී ඇති නිසා, දේශපාලකයින් සක්රීය වන්නේ මැතිවරණ සමයට පමණි. වසර හතරක් පුරා ජනතාව අමතක කරන ඔවුන්, මැතිවරණයට මාස කිහිපයකට පෙර ගමට පැමිණ, ජනතාව සමඟ බත් කා, ළිඳෙන් වතුර බී, “අපි ඔබ වෙනුවෙන්” යැයි පෙන්වමින් රඟපාති.
පොරොන්දු සහ සහන මල්ලේ දේශපාලනය: පුරවැසියාට තමන් සතු අයිතිවාසිකම් (රැකියා, නිවාස, සෞඛ්ය) අමතක කරවා, ඒවා දේශපාලකයාගෙන් ඉල්ලා සිටිය යුතු “වරප්රසාද” හෝ “තෑගි” මට්ටමට ඇද දමා ඇත. ඡන්දය අභිමුවෙහි බෙදා දෙන ටකරන් තහඩුවට, සහන මල්ලට හෝ තාවකාලික රැකියා නියුක්තියට සමස්ත රටේම අනාගතය පාවා දෙන තත්ත්වයට පුරවැසියා මුලා කරනු ලැබේ.
“අපි සහ ඔවුන්” බෙදීම (Polarization): ඡන්දය දිනාගැනීම සඳහා ජනතාව අතර ජාතිවාදය, ආගම්වාදය හෝ පක්ෂ දේශපාලන ක්රෝධය වපුරනු ලබයි. ජනතාව හැඟීම්බර වී එකිනෙකා සමඟ සටන් වදින අතරතුර, දේශපාලකයින් පිටුපස දොරෙන් එකතු වී රටේ සම්පත් කොල්ලකති.
ප්රශ්න කිරීම් නොමැති “සුදු අලි” ව්යාපෘති: ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු ප්රතිපත්තිමය මැදිහත්වීමක් බව ජනතාව නොදන්නා නිසා, රටට ඵලක් නොමැති මහා පරිමාණ ව්යාපෘති පෙන්වා ජනතා මුදල් අවභාවිත කිරීමට දේශපාලකයන්ට පහසු වී ඇත.
මෙමඟින් සිදු වී ඇත්තේ ඡන්දය අවසන් වූ සැනින්, පුරවැසියා සතු දේශපාලන බලය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වී, ඔවුන් නැවතත් පාලකයන්ගේ “යාචකයින්” බවට පත්වීමයි.
එදිනෙදා ජීවිතය සහ සහභාගිත්ව ප්රජාතන්ත්රවාදය (Participatory Democracy)
අපේ රටේ පුරවැසියන්ගේ එදිනෙදා අත්දැකීම්, ඔවුන්ගේ හඬ සහ සක්රීය සහභාගීත්වය සහිත ප්රජාතන්ත්රවාදයක් ස්ථාපිත වුවහොත්, එය වඩාත් සංවේදී සහ සර්වසාධාරණ සමාජ ක්රමයක් වනු ඇත. එවැනි සමාජයක:
තීරණ ගැනීමේ බලය විමධ්යගත වේ: ගමේ පාරක් හැදීමේ සිට ජාතික ප්රතිපත්ති සකස් කිරීම දක්වා මහජනතාවගේ අදහස් (Public Consultation) සෘජුවම ලබා ගැනේ. දේශපාලකයාට හිතුමතේ තීරණ ගත නොහැකි වේ.
එදිනෙදා වගවීම සහ විනිවිදභාවය: රාජ්ය නිලධාරීන් සහ දේශපාලනඥයන් තමන් ගත් තීරණ සහ වැය කළ මහජන මුදල් සම්බන්ධයෙන් පුරවැසියාට එදිනෙදා වගකීමට බැඳී සිටී. තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය (RTI) එහිදී ප්රබල මෙවලමක් වේ.
සමාජ සාධාරණත්වය: ආර්ථික මට්ටම, ජාතිය හෝ ආගම කුමක් වුවත් සෑම පුරවැසියෙකුටම අධ්යාපනය, සෞඛ්යය සහ රැකියා ක්ෂේත්රයන්හි සමාන අවස්ථා හිමි වේ.
එවැනි ප්රජාතන්ත්රවාදයක් තුළ, පුරවැසියා යනු හුදු ‘ප්රේක්ෂකයෙකු’ නොව ක්රියාවලියේ සක්රීය ‘කොටස්කරුවෙකි’.
ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු ඇත්තටම කුමක්ද?
මා දකින ආකාරයට ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු “සංවාදය, සහනශීලීත්වය, ප්රශ්න කිරීම සහ මානව ගෞරවය මත පදනම් වූ ජීවන රටාවකි”.
එය බහුතරයකගේ කැමැත්තට ඉඩ දෙන අතරම, සුළුතරයකගේ අයිතිවාසිකම් ද ආරක්ෂා කරන සමබර ක්රමවේදයකි. බලය එක තැනක කේන්ද්රගත නොවී, සමාජයේ පහළම ස්ථරය දක්වා ගලා යන, එකිනෙකාගේ විවිධත්වයට ගරු කරන සංස්කෘතියකි.
සංක්ෂිප්තව කිවහොත්, ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු ඡන්දයකින් බලයට පත්වන පාලකයින්ගේ අභිමතය පරිදි රටක් පාලනය කිරීම නොව, සෑම පුරවැසියෙකුටම තමන්ගේ සහ තම රටේ අනාගතය තීරණය කිරීමට එදිනෙදා ලැබෙන සාධාරණ, සර්වපාක්ෂික සහ සක්රීය අවස්ථාවයි. දේශපාලකයින්ගේ රැවටීම්වලින් මිදීමට නම්, පුරවැසියා ඡන්දදායකයෙකුගේ සිට ක්රියාකාරී පාලකයෙකු දක්වා දේශපාලනිකව මුහුකුරා යා යුතුය.
Be the first to comment