ලංකාවේ රූපවාහිනී මාධ්ය කලාව තුළ ‘රියැලිටි ප්රසංග’ රැල්ල ආරම්භ වී දැන් දශක දෙකකට ආසන්නය. 2000 දශකයේ මැද භාගයේදී (විශේෂයෙන්ම 2005, 2006 වර්ෂවලදී) මෙරට ප්රධාන පෙළේ වාණිජ නාලිකා විසින් බටහිර සහ ඉන්දීය ආකෘතීන් අනුකරණය කරමින් “සුපිරි තරු” සෙවීමේ මහා පරිමාණ තරඟාවලි මෙරටට හඳුන්වා දෙන ලදී. එතැන් පටන් සිංහල අවුරුදු උත්සවයක අවුරුදු කුමාරයා තෝරන්නාක් මෙන්, වසරකට කීප වතාවක්ම “රටේ අංක එකේ තරුව” තේරීමේ මහා මංගල්යයන් රට පුරා පවත්වනු ලබයි.
නමුත් අද වන විට ඉතිරිව ඇති ප්රශ්නාර්ථය එකකි: එදා මෙදාතුර අති මහත් ජනප්රියත්වයක් ලබා, කිරුළු පැළඳි ඒ “සුපිරි තරු” අද කොහේද?
ශාස්ත්රීය (සැබෑ දක්ෂතාවය බලන) තැන සිට එස්.එම්.එස් (SMS) මනාපය දක්වා: සුදුස්සා වෙනුවට කබ්බා තේරීමේ කලාව
ඕනෑම රියැලිටි තරඟයක මුල් වට කිහිපය දක්ෂතාව මත පදනම් වන බව ඇඟෙව්වත්, අවසාන මහා තරඟ කරා ළඟා වෙද්දී එය හුදෙක් “මුදල් සහ මනාප” මත තීරණය වන ව්යාපාරයක් බවට පත් වේ.
විනිශ්චය මණ්ඩලයේ රඟපෑම්: මෙරට ප්රසිද්ධ නාලිකාවල විනිශ්චය මණ්ඩලවල සිටින ඇතැම් විද්වතුන් යැයි කියාගන්නා පිරිස්, තරඟකරුවන්ගේ දක්ෂතාව අගයනවා වෙනුවට කරන්නේ තමන්ගේ ජනප්රියත්වය වැඩි කරගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි. ඇතැම් විට අතිශය බොළඳ, ගොන් කතා මෙන්ම, තවත් විටෙක තරඟකරුවන්ව මානසිකව වට්ටන අශිෂ්ට විවේචන ද මේ වේදිකාවල සුලභය.
ඡන්ද හිඟමන සහ දේශපාලන මුහුණුවර: අවසාන වටයට එන තරඟකරුවන් තම ගම්මානවල බැනර්, පෝස්ටර් ගසමින්, ප්රචාරක රථ යොදවමින් මනාප ඉල්ලන්නේ රටේ පාලන බලය අල්ලන්නට යන දේශපාලනඥයන් මෙනි.
කබ්බන් පිනවීම: මෙහි අවසාන ප්රතිඵලය වන්නේ සැබෑ දක්ෂයා (සාපේක්ෂව බැලූ විට අති දක්ෂයින්) මුල් වටවලදීම හැලී ගොස්, ගමේ බලය හෝ සල්ලි බලය මත එස්.එම්.එස්. (SMS) වැඩිපුර එකතු කරගත් “කබ්බෙකු” හෝ සාමාන්ය මට්ටමේ අයෙකු ජයග්රහණය කිරීමයි.
ජයග්රහණයෙන් පසු: වාෂ්ප වීම සහ අමතක වීම
2000 දශකයේ අගභාගයේ සහ 2010 දශකයේ මුල් භාගයේ පැවැත්වුණු රියැලිටි තරඟ දෙස හැරී බැලූ විට, එදා රටම පිස්සු වැට්ටූ ජයග්රාහකයන්ගෙන් 95%ක්ම අද වන විට සංගීත ක්ෂේත්රයෙන් හෝ කලාවෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම සමුගෙන හෝ අතුරුදහන් වී ඇත.
නාලිකාවලට අවශ්ය වන්නේ තරඟය පවතින කාලය තුළ එස්.එම්.එස්. මඟින් සහ අනුග්රාහක භවතුන්ගෙන් කෝටි ප්රකෝටි ගණනින් මුදල් උපයා ගැනීමට පමණි. තරඟය අවසන් වූ පසු ජයග්රාහකයාට ලැබෙන රුපියල් ලක්ෂ කිහිපය හෝ “ලැබෙනවා යැයි කියන” නිවස/වාහනය හැරුණු කොට, ඔවුන්ගේ ඉදිරි ගමන උදෙසා කිසිදු නිර්මාණාත්මක දායකත්වයක් නාලිකාවලින් ලැබෙන්නේ නැත. ඔවුන්ට තමන්ගේම කියා ස්වතන්ත්ර නිර්මාණයක් (Original Song) කරගන්නට මඟක් නැත. අවසානයේ ඔවුන් ද මංගල උත්සවවල හෝ එළිමහන් ප්රසංගවල අනුන්ගේ ගීත කියන සාමාන්ය ගායකයන් බවට පත්වෙමින්, කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ජනතාවට අමතක වී වාෂ්ප වී යති.
සමාජ මාධ්ය සහ වර්තමාන “බඩගෝස්තරවාදී” රියැලිටි රැල්ල
මේ වන විට (විශේෂයෙන්ම 2020 වර්ෂයෙන් පසුව සහ වර්තමානය වන විට) මේ තත්ත්වය තවත් බෑවුමකට ඇද වැටී ඇත. දැන් රියැලිටි කලාව රූපවාහිනී තිරයෙන් මිදී ෆේස්බුක් (Facebook), ටික්ටොක් (TikTok) සහ යූටියුබ් (YouTube) වෙත සංක්රමණය වී තිබේ.
ෆේස්බුක් පිටුවල නිතරම දකින්නට ලැබෙන පරිදි, දැන් ඕනෑම අයෙකුට තමන්ගේම කියා “රියැලිටි ප්රසංගයක්” පටන් ගත හැකිය.
ක්රියාවලිය සරලයි: කොහෙන් හෝ කැරෝකේ ට්රැක් (Karaoke Tracks) ටිකක් සොයා ගනී. ඉන්පසු ගායන හැකියාවක් ඇති හෝ නැති, අහිංසක මිනිසුන්ව/ළමයින්ව ගෙන්වා ගීත ගයන්නට සලස්වයි. එය සමාජ මාධ්ය ජාලාවල “චැනල් එක සබ්ස්ක්රයිබ් කරන්න, ලයික් කරන්න” කියමින් ප්රසිද්ධ කරයි.
මෙහි ඇති එකම අරමුණ යූටියුබ් හරහා ඩොලර් ටිකක් සොයා ගැනීම හෝ ප්රේක්ෂකයන්ගේ “වීව්ස්” (Views) මත තම බඩ වඩා ගැනීම පමණි. එහිදී ගායනා කරන අයට හෝ කලාවට සිදුවන සෙතක් නැත. එය හුදෙක් කලාව ලේබල් කරගත් හිඟමනක් හෝ මුළාවකි.
ඇන්දෙන්නට බලා සිටින ජනතාව සහ නොනසින නාලිකා
මෙතරම් විනාශයක්, රවටා ගැනීමක් ඇස් පනාපිට පෙනෙන්නට තිබියදීත් මේවාට තරඟ වදින්නට සහ මේවා නරඹන්නට තවමත් සෙනඟ පෝලිම් ගැසී සිටිති. තරඟකරුවන් වසරින් වසර පැමිණ වාෂ්ප වී ගියද, රූපවාහිනී නාලිකා හෝ මෙම සමාජ මාධ්ය ජාලා පිටු පවත්වාගෙන යන්නන් කිසිසේත් වාෂ්ප වන්නේ නැත; ඔවුන් තව තවත් පොහොසත් වෙති.
ඊට හේතුව, අප රටේ බහුතරයක් ජනතාව තවමත් තර්කානුකූලව සිතීමට පෙළඹෙන්නේ නැති වීමයි. “අහිංසකකම” විකුණන, “දුප්පත්කම” මාකට් කරන, හැඟීම්බර නාටකීය (Melodramatic) දර්ශනවලට අපේ මිනිසුන් පහසුවෙන්ම රැවටෙති. තමන්ගේ දුරකථනයෙන් කැපෙන මුදලින් පෝසත් වන්නේ තමන් ආදරය කරන තරඟකරුවා නොව, නාලිකා හිමිකරුවන් බව වටහා ගන්නට තරම් බුද්ධියක් ප්රේක්ෂකයාට නැති තාක් කල්, මේ “රියැලිටි ඇන්දවිල්ල” ලංකාව තුළ සදාකාලික ව්යාපාරයක් වනු නොඅනුමානය.
Be the first to comment